فروش در تلگرام؛ کانال فروشگاهی و ربات سفارش

فروش در تلگرام برای فروشندهٔ اینستاگرامی معمولاً دو تکه دارد: یک کانال فروشگاهی که محصول و قیمت را نشان می‌دهد و یک ربات که سفارش را می‌گیرد. کانال برای پخش پیام به مخاطب زیاد ساخته شده و جای گفتگو با تک‌تک مشتری‌ها نیست؛ ربات هم فقط به کسی جواب می‌دهد که خودش اول آن را شروع کرده باشد. اگر پیج اینستاگرام فروشگاه اصلی شماست، تلگرام را کانال دوم بگیرید، نه جایگزین پیج.

این راهنما برای فروشنده‌ای است که پیج فعال اینستاگرام دارد و هر هفته چند بار می‌شنود «تلگرام ندارید؟». بعضی مشتری‌ها تلگرام را راحت‌تر باز می‌کنند، بعضی می‌خواهند لیست قیمت را یک‌جا ببینند و برای بعضی هم بعضی روزها اینستاگرام کند باز می‌شود.

اینجا می‌خوانید فرق کانال، گروه و ربات چیست، کانال فروشگاهی را چطور بسازید که مشتری بداند از کجا سفارش بدهد، فالوورهای اینستاگرام را چطور به آن بیاورید و وقتی سفارش‌ها زیاد شد چه کنید. اگر هنوز خود فروشگاه اینستاگرامی را راه نینداخته‌اید، اول نقشهٔ راه‌اندازی فروشگاه اینستاگرامی از صفر را ببینید.

چرا تلگرام کانال دوم پیج اینستاگرامی است، نه جایگزین آن

مشتری تازه معمولاً از ریلز، اکسپلور و کامنت‌ها پیدایتان می‌کند. تلگرام برای دیده شدن جلوی غریبه‌ها ساخته نشده؛ بیشتر جای مشتری‌ای است که شما را می‌شناسد و می‌خواهد محصول تازه، لیست قیمت و خبر حراج را راحت دنبال کند.

برای همین، تقسیم کار این دو این‌طور است:

یک نکتهٔ صادقانه هم: اگر هفته‌ای چند سفارش دارید و کسی سراغ تلگرام را نمی‌گیرد، کانالی که کسی نمی‌خواندش فقط یک کار اضافه است. تلگرام وقتی می‌ارزد که مشتری‌ها خودشان آن را بخواهند یا لیست محصولات‌تان آن‌قدر بلند باشد که در استوری جا نشود.

کانال، گروه یا ربات؛ فرق این سه برای فروش

طبق پرسش‌های پرتکرار تلگرام، کانال ابزار پخش پیام به مخاطب زیاد است و تعداد عضوهایش سقف ندارد، گروه تا ۲۰۰ هزار عضو می‌گیرد و ربات‌ها برنامه‌های کوچکی هستند که داخل تلگرام اجرا می‌شوند. مستندات ربات‌های تلگرام هم صریح می‌گوید ربات نمی‌تواند سر صحبت را با کاربر باز کند؛ کاربر باید اول به آن پیام بدهد یا آن را به گروهی اضافه کند.

ترکیبی که برای بیشتر فروشنده‌ها جواب می‌دهد: یک کانال عمومی به‌عنوان ویترین، یک ربات برای سفارش و، اگر وقتش را دارید، یک گروه گفتگو برای کامنت پست‌ها. طبق راهنمای کانال‌های تلگرام، اگر به کانال گروه گفتگو وصل کنید، زیر هر پست دکمهٔ کامنت می‌آید و کامنت‌ها در همان گروه هم دیده می‌شوند.

ساخت کانال فروشگاهی در تلگرام، قدم‌به‌قدم

کانال فروشگاهی خوب از روز اول به مشتری می‌گوید اینجا کجاست، چه می‌فروشد و چطور باید سفارش داد. این هفت قدم را به ترتیب بروید:

1. نام کانال را همان نام پیج بگذارید. مشتری باید بی‌درنگ بفهمد این همان فروشگاه اینستاگرام است. عکس کانال را هم همان لوگوی پیج بگذارید.
2. کانال را عمومی کنید و نام کاربری بدهید. طبق راهنمای تلگرام، کانال عمومی نام کاربری و لینک t.me دارد و در جست‌وجوی تلگرام پیدا می‌شود؛ به کانال خصوصی فقط با دعوت یا لینک دعوت می‌شود رفت. در نام کاربری حروف انگلیسی، عدد و زیرخط مجاز است؛ اگر نام کاربری پیج آزاد است، همان را بگیرید.
3. توضیح کانال را کاربردی بنویسید. یک خط دربارهٔ اینکه چه می‌فروشید، یک خط دربارهٔ ارسال و یک خط برای راه سفارش، مثلاً لینک ربات یا آیدی پیج.
4. پست «چطور سفارش بدهم» را سنجاق کنید. تلگرام اجازه می‌دهد هر پیامی را بالای صفحهٔ چت سنجاق کنید. این پست اولین چیزی است که عضو تازه می‌بیند و جلوی ده‌ها سؤال تکراری را می‌گیرد.
5. برای پست محصول یک قالب ثابت بگذارید. عکس، نام، قیمت، رنگ‌ها و سایزهای موجود، کد محصول و یک جملهٔ کوتاه که بگوید برای سفارش چه کار کنند.
6. نظر مشتری‌ها را جمع کنید. اسکرین‌شات رضایت را با اجازهٔ خود مشتری و با پوشاندن نام و شماره‌اش بگذارید و همیشه یک هشتگ ثابت مثل #رضایت_مشتری کنارش بنویسید تا کنار هم پیدا شوند.
7. اولین عضوها را خودتان بیاورید. طبق راهنمای کانال‌های تلگرام، مالک کانال فقط ۲۰۰ عضو اول را خودش می‌تواند دعوت کند؛ از آن به بعد کانال با لینک و معرفی بزرگ می‌شود.

متن پست سنجاق‌شده لازم نیست بلند باشد. چیزی شبیه این کافی است:

• 🛍 چطور سفارش بدهم؟
• ۱. کد محصول را از زیر عکسش بردارید.
• ۲. ربات سفارش ما را از همین لینک شروع کنید و کد را بفرستید.
• ۳. رنگ، سایز، نشانی و شماره را بدهید و عکس رسید پرداخت را همان‌جا بفرستید.
• 🚚 ارسال به همهٔ شهرها، ⏰ پاسخ‌گویی از ۱۰ صبح تا ۱۰ شب

آوردن مشتری‌های اینستاگرام به کانال و ربات تلگرام

برای فروشندهٔ اینستاگرامی، نزدیک‌ترین منبع عضو کانال خود پیج است. این‌ها راه‌هایی است که زحمت اضافه ندارد:

• لینک در بیو و هایلایت. اگر در بیو جای لینک دارید، لینک کانال یا ربات را آنجا بگذارید؛ اگر نه، در هایلایت و پست سنجاق‌شدهٔ پیج.
• استوری با استیکر لینک. یک استوری کوتاه بگذارید که بگوید در کانال چه چیزی هست که در پیج نیست، مثلاً لیست کامل قیمت یا خبر رسیدن سایزها، و بعد آن را در هایلایتی به اسم «تلگرام» نگه دارید.
• جواب آماده به کلمهٔ «تلگرام». اگر ابزار پاسخ خودکار دارید، یک قانون برای این کلمه بسازید که لینک کانال و ربات را بفرستد؛ دیگر لازم نیست هر بار دستی تایپش کنید.
• کارت داخل بسته. یک کارت کوچک با لینک یا QR ربات، مشتری راضی را برای خرید بعدی به تلگرام می‌آورد.

یک هشدار هم لازم است: هر جواب دایرکت را به «بیا تلگرام» تبدیل نکنید. مشتری عجولی که در دایرکت سؤال کرده، معمولاً همان‌جا جواب می‌خواهد و با فرستادنش به اپ دیگر، ممکن است اصلاً برنگردد. تلگرام را پیشنهاد بدهید، نه شرط خرید.

گلوگاه سفارش: چرا کانال به‌تنهایی کافی نیست

بیشتر کانال‌های فروشگاهی زیر هر پست می‌نویسند «برای سفارش به آیدی ادمین پیام بدهید». تا وقتی روزی چند سفارش دارید، این کار می‌کند. بعد از آن، چت شخصی ادمین پر می‌شود از «قیمت؟»، «موجوده؟» و عکس رسید، لای پیام‌های خانواده و دوستان، و هر پیامی که شب برسد تا صبح بی‌جواب می‌ماند.

سه راه پیش روی شماست:

• جواب دستی از حساب شخصی. رایگان است، ولی شما گلوگاه می‌مانید و رسیدها لای چت‌ها گم می‌شوند.
• تلگرام بیزینس روی حساب شخصی. پیام خوشامد و پیام غیبتش متن ثابت است و خودش سفارش را مرحله‌به‌مرحله نمی‌گیرد. فرقش با ربات را در مقایسهٔ پاسخ خودکار تلگرام؛ بیزینس یا ربات نوشته‌ایم.
• ربات فروشگاهی. یک حساب جدا که منوی دکمه‌دار دارد، محصول را نشان می‌دهد، رنگ و سایز و نشانی را می‌پرسد و رسید را می‌گیرد.

طبق مستندات تلگرام، ربات را با پیام دادن به @BotFather ثبت می‌کنید و BotFather توکن ربات را به شما می‌دهد؛ ربات برای ساخته شدن شمارهٔ تلفن هم لازم ندارد.

ولی ساختن ربات در BotFather فقط یک اسم و یک کلید است. چیزی که جواب می‌دهد، برنامه‌ای است که پشت آن توکن کار می‌کند؛ یا باید خودتان بنویسیدش یا از سرویسی بگیرید. ساختن و وصل کردن ربات را در راهنمای ساخت ربات فروشگاهی تلگرام قدم‌به‌قدم آورده‌ایم.

پرداخت هم یک تصمیم جداست. طبق مستندات ربات‌ها، Telegram Stars برای خرید محصول دیجیتال داخل تلگرام است و کالای فیزیکی از راه ارائه‌دهنده‌های پرداخت شخص ثالث فروخته می‌شود. فروشنده‌های اینستاگرامی ایرانی معمولاً کارت‌به‌کارت با عکس رسید کار می‌کنند؛ اینکه رسید را چطور بررسی کنید که فریب رسید جعلی را نخورید، در دریافت پول از مشتری اینستاگرامی آمده است.

کمپین فروش در تلگرام: کانال اعلام می‌کند، ربات خبر می‌دهد

کمپین فروش در تلگرام، مثل حراج آخر فصل یا رسیدن کالکشن تازه، با یک پست شروع نمی‌شود. این ترتیب جواب بهتری می‌دهد:

1. چند روز قبل اعلام کنید. تاریخ و موضوع کمپین را در کانال بگذارید و همان پست را سنجاق کنید.
2. روز شروع، پست محصولات را با قیمت تازه بگذارید. هر پست کد محصول داشته باشد تا مشتری در ربات فقط کد را بفرستد.
3. به مخاطبان ربات پیام کوتاه بفرستید. این پیام فقط به کسانی می‌رسد که قبلاً ربات را شروع کرده‌اند؛ عضو کانالی که هیچ‌وقت ربات را باز نکرده، پیامی از ربات نمی‌گیرد.
4. راه انصراف بگذارید. کسی که نمی‌خواهد پیام تبلیغاتی بگیرد، باید بتواند با یک کلمه آن را قطع کند. این کار مخاطبان ربات را سالم نگه می‌دارد.
5. بازدیدها را بخوانید. به گفتهٔ تلگرام، هر پست کانال شمارندهٔ بازدید دارد. ببینید کدام پست دیده شده و کدام نه، و کمپین بعدی را از روی همین بچینید.
6. بعد از کمپین تشکر کنید. یک پست کوتاه با تعداد سفارش‌های ارسال‌شده یا نظر چند مشتری، کانال را زنده نگه می‌دارد.

جزئیات متن پیام گروهی و کارهایی که نباید بکنید را در ارسال پیام گروهی در تلگرام و بله نوشته‌ایم. اگر بخشی از مشتری‌هایتان پیام‌رسان بله را ترجیح می‌دهند، فروش در بله هم همین منطق را دارد.

ربات تلگرام دایرکت‌فا؛ پل بین پیج اینستاگرام و تلگرام

اگر قانون‌های پاسخ خودکار و سناریوی سفارش را برای دایرکت ساخته‌اید، لازم نیست برای تلگرام از صفر شروع کنید. ربات تلگرام فروشگاهی دایرکت‌فا ربات خود شماست که در BotFather می‌سازید و در بخش «ربات تلگرام» پنل، کنار پیج اینستاگرام وصلش می‌کنید. از آن به بعد:

• همان قانون‌ها و سناریوها جواب می‌دهند. قانون‌هایی که «پیام در دایرکت» رویشان روشن است و سناریوهای «سازنده گفتگو» بدون ساختن دوباره روی ربات هم اجرا می‌شوند. قانونی که فقط روی کامنت یا ریپلای استوری روشن است، در تلگرام جوابی نمی‌دهد.
• منوی شروع دکمه دارد. وقتی کسی ربات را شروع می‌کند، پیام خوش‌آمد شما می‌رود و زیرش تا سه دکمه از کلمه‌های پرکاربردترین قانون‌ها.
• سفارش با رسید ثبت می‌شود. کارت‌های محصول در تلگرام یک آلبوم عکس، تا ۱۰ محصول، می‌شوند. گفتگوی سفارش رنگ و سایز، نشانی و شماره را می‌گیرد، مشتری عکس رسید را در همان چت می‌فرستد و سفارش با کد پیگیری کنار سفارش‌های دایرکت در بخش مدیریت سفارش‌ها می‌نشیند.
• خبر وضعیت سفارش هر وقت که باشد می‌رسد. تلگرام پنجرهٔ ۲۴ ساعته ندارد؛ خبر ارسال و کد رهگیری مرسوله حتی هفته‌ها بعد از خرید به مشتری تلگرامی می‌رسد.
• پیام گروهی به مخاطبان ربات. در کمپین و ارسال گروهی گزینهٔ «فقط تلگرام» یا «اینستاگرام و تلگرام» را انتخاب می‌کنید. مشتری‌ای که «لغو» بفرستد، دیگر پیام گروهی نمی‌گیرد.
• یک صندوق برای هر دو. گفتگوهای تلگرام کنار دایرکت‌ها در «دایرکت‌های پیج» می‌آیند و از همان‌جا جواب می‌دهید.
• سهمیهٔ دایرکت مصرف نمی‌شود. پیام‌های ربات تلگرام از سهمیهٔ دایرکت پلن کم نمی‌کنند؛ جواب‌های دستیار هوش مصنوعی و پیامک‌ها اما سهمیهٔ خودشان را دارند.

و آنچه این ربات انجام نمی‌دهد:

• بدون پیج اینستاگرامِ وصل‌شده کار نمی‌کند. هر پیج یک ربات می‌گیرد و پنل جداگانه‌ای فقط برای تلگرام نیست.
• به حساب شخصی یا تلگرام بیزینس وصل نمی‌شود. به‌جای شما در چت‌های شخصی جواب نمی‌دهد و کد ورود تلگرام شما هیچ‌وقت خواسته نمی‌شود.
• سر صحبت را باز نمی‌کند. فقط به کسانی پیام می‌دهد که خودشان ربات را شروع کرده‌اند، نه به عضوهای کانال یا مخاطب‌های اینستاگرام.
• در گروه و کانال جواب نمی‌دهد. فقط در چت خصوصی با مشتری کار می‌کند و پست کانال را خودتان می‌گذارید.
• پرداخت را تأیید نمی‌کند. رسید کنار سفارش می‌نشیند و تأیید پرداخت با شماست. پرداخت داخل تلگرام با Stars هم گرفته نمی‌شود.
• شرط فالو در تلگرام کار نمی‌کند. فالو پیج اینستاگرام را از داخل تلگرام نمی‌شود سنجید.

اینکه ربات تلگرام در کدام پلن هست، در صفحهٔ ربات تلگرام و صفحهٔ تعرفه‌ها آمده است. دایرکت‌فا پلن رایگان هم دارد.

سؤال‌های پرتکرار فروش در تلگرام

فروش در تلگرام برای پیج اینستاگرامی می‌ارزد؟

اگر مشتری‌ها خودشان سراغ تلگرام را می‌گیرند یا لیست محصولات‌تان بلند است، بله. تلگرام را کانال دوم کنار پیج بگیرید؛ مشتری تازه را هنوز بیشتر اینستاگرام می‌آورد.

کانال فروشگاهی تلگرام بهتر است یا گروه؟

برای ویترین فروشگاه، کانال؛ چون فقط شما پست می‌گذارید و تعداد عضوهایش سقف ندارد. اگر کامنت مشتری‌ها را می‌خواهید، به کانال یک گروه گفتگو وصل کنید.

ربات تلگرام می‌تواند به همهٔ عضوهای کانال پیام بدهد؟

نه. طبق مستندات تلگرام، ربات نمی‌تواند سر صحبت را باز کند و فقط به کسی پیام می‌دهد که خودش اول آن را شروع کرده باشد.

برای ساخت ربات فروشگاهی تلگرام برنامه‌نویسی لازم است؟

برای ثبت ربات در BotFather نه، ولی ربات بدون برنامه‌ای که پشتش باشد جواب نمی‌دهد. یا آن برنامه را خودتان می‌نویسید، یا از سرویسی مثل دایرکت‌فا استفاده می‌کنید که ربات را کنار پیج اینستاگرام به همان قانون‌ها و سفارش‌ها وصل می‌کند.

مشتری‌ای که اینستاگرام ندارد هم می‌تواند از ربات خرید کند؟

بله. ربات دایرکت‌فا به پیج شما وصل است، اما مشتری برای سفارش از ربات به حساب اینستاگرام نیازی ندارد و سفارشش مثل مشتری دایرکت در پنل ثبت می‌شود.

منبع‌ها: پرسش‌های پرتکرار تلگرام، راهنمای کانال‌های تلگرام و مستندات ربات‌های تلگرام