ساخت ربات بله بدون کدنویسی؛ آموزش بازوی فروشگاهی

برای ساخت ربات بله بدون کدنویسی، اول بازو را در خود بله با @botfather بسازید و توکنی را که می‌دهد بردارید. بعد این توکن را در یک پنل بدون کد بگذارید و پیام خوش‌آمد، جواب کلمه‌های کلیدی و گفتگوی ثبت سفارش را همان‌جا بنویسید. ساختن بازو در بله رایگان است و چند دقیقه طول می‌کشد؛ وقت اصلی را نوشتن جواب‌ها و چیدن مسیر سفارش می‌گیرد، نه برنامه‌نویسی.

این راهنما برای فروشنده‌ای است که پیج اینستاگرام دارد، بخشی از مشتری‌هایش بله را هم باز می‌کنند و می‌خواهد آنجا هم کسی جواب «قیمت؟» و «موجوده؟» را بدهد. برنامه‌نویس نیست و نمی‌خواهد برای هر تغییر قیمت به کسی پیام بدهد.

قدم‌به‌قدم می‌بینید بازو چطور ساخته می‌شود، سه راه ساخت ربات بله چه فرقی با هم دارند، پیش از شروع چه چیزهایی آماده کنید و ربات فروشگاهی خوب چه بخش‌هایی دارد. محدودیت‌ها را هم صاف گفته‌ایم تا بعد از راه‌اندازی غافلگیر نشوید.

بازو بله چیست و ربات فروشگاهی بله چه کار می‌کند؟

بله به ربات‌هایش «بازو» می‌گوید. طبق مستندات رسمی بازوی بله، هر بازو با گفتگو با «بازوی پدر»، یعنی @botfather، ساخته می‌شود و یک توکن منحصربه‌فرد می‌گیرد؛ رشته‌ای شبیه 123456789:abc… که کلید کنترل همان بازوست. API بازو بر پایهٔ API بات تلگرام طراحی شده و کتابخانه‌های برنامه‌نویسی ربات تلگرام برای بله هم به کار می‌روند.

نکته‌ای که کمتر گفته می‌شود: بازویی که در @botfather می‌سازید خالی است و به هیچ پیامی جواب نمی‌دهد. خود بله در صفحهٔ توسعه‌دهندگان می‌گوید ساخت بازو به مهارت برنامه‌نویسی نیاز دارد، چون توکن باید به سروری وصل شود که پیام‌ها را بخواند و جواب بفرستد. ربات بدون کد یعنی این سرور و این کد را یک پنل آماده نگه می‌دارد و شما فقط متن‌ها و مسیرها را می‌چینید.

ربات فروشگاهی بله همین زیرساخت را برای فروش به کار می‌گیرد: جواب سؤال‌های تکراری مثل قیمت و ارسال، نشان دادن محصول با عکس و دکمه، گرفتن مشخصات سفارش و عکس رسید، و خبر دادن وضعیت سفارش بعد از ارسال.

همان صفحه می‌گوید بله بیش از ۶۰ میلیون کاربر دارد؛ این عدد ادعای خود بله است. برای شما مهم‌تر این است که مشتری‌های خودتان بله دارند یا نه، و یک نظرسنجی در استوری جوابش را می‌دهد.

سه راه ساخت ربات بله؛ کدنویسی، برنامه‌نویس یا پنل بدون کد

هر سه راه با همان توکن @botfather شروع می‌شوند. فرقشان در این است که بعد از آن، چه کسی پیام‌ها را جواب می‌دهد و چه کسی ربات را سرپا نگه می‌دارد.

اگر می‌خواهید سؤال‌ها جواب بگیرند و سفارش ثبت شود، پنل بدون کد معمولاً کافی است. اگر کار خاصی دارید، مثلاً اتصال ربات به نرم‌افزار انبار یا حسابداری خودتان، سراغ برنامه‌نویس بروید.

ساخت ربات بله با هوش مصنوعی دو معنی دارد. اول اینکه از یک چت‌بات هوش مصنوعی بخواهید کد ربات را بنویسد؛ نوشتن کد کوتاه‌تر می‌شود، ولی اجرای آن روی سرور، رفع خطا و روشن نگه داشتنش هنوز با شماست.

دوم، رباتی که جواب سؤال‌های آزاد مشتری را با هوش مصنوعی می‌دهد؛ بله هم در صفحهٔ توسعه‌دهندگانش هوش مصنوعی را یکی از زمینه‌های ساخت بازو نام برده. برای فروشگاه معنی دوم به کار می‌آید، به شرط اینکه ربات فقط از روی اطلاعات خود فروشگاه جواب بدهد و قیمت یا قولی از خودش نسازد.

پیش از ساخت ربات بله، این‌ها را آماده کنید

ساختن بازو چند دقیقه است، اما رباتی که جواب درست بدهد مواد اولیه می‌خواهد:

• نام نمایشی و نام کاربری. نام نمایشی همان اسم فروشگاه است. نام کاربری باید به bot ختم شود؛ اگر بشود، شبیه آیدی اینستاگرام‌تان باشد تا مشتری راحت پیدایش کند.
• فهرست محصولات. عکس روشن، قیمت امروز، رنگ و سایزهای موجود. محصولی که تمام شده نباید در فهرست بماند.
• جواب سؤال‌های پرتکرار. دایرکت‌های یک هفتهٔ اخیر را مرور کنید و سؤال‌های تکراری را با جوابشان بنویسید؛ معمولاً قیمت، هزینه و زمان ارسال، تعویض و ساعت پاسخ‌گویی.
• متن کارت‌به‌کارت. شمارهٔ کارت، نام صاحب حساب و جمله‌ای که بگوید بعد از واریز، عکس رسید را بفرستد. اینکه رسید را چطور بررسی کنید در راهنمای دریافت پول و تأیید کارت‌به‌کارت آمده.
• قاعدهٔ ارسال. هزینهٔ ارسال، حد ارسال رایگان اگر دارید، شهرهایی که به آن‌ها می‌فرستید و روش ارسال.
• جای لینک ربات. بیو، هایلایت، استوری و کارت داخل بسته. رباتی که کسی لینکش را ندارد، پیامی هم نمی‌گیرد.

متن کارت‌به‌کارت مثلاً می‌تواند این باشد: «مبلغ سفارش شما (مبلغ) تومان است. لطفاً به کارت (شمارهٔ کارت) به نام (نام صاحب حساب) واریز کنید و عکس رسید را همین‌جا بفرستید. بعد از دیدن واریز در حساب، سفارش تأیید و ارسال می‌شود 🌸»

آموزش ساخت بازو در بله با @botfather

اگر دنبال ساخت ربات بله با گوشی هستید، همهٔ قدم‌های زیر در اپ بله روی گوشی شدنی است.

1. در بله @botfather را جست‌وجو کنید و گفتگو با «بازوی پدر» را باز کنید.
2. دستور /newbot را بفرستید.
3. یک نام نمایشی بدهید؛ بهتر است همان اسم فروشگاه‌تان باشد.
4. یک نام کاربری انتخاب کنید که به bot ختم شود، مثل yourshop_bot.
5. بازوی پدر توکن بازو را می‌فرستد. آن را کپی کنید و جای امنی نگه دارید.
6. توکن را فقط در پنل یا سروری بگذارید که قرار است ربات را اداره کند. اگر جای اشتباهی فرستادیدش، طبق صفحهٔ توسعه‌دهندگان بله توکن قبلی را در بازوی پدر باطل کنید و توکن تازه بگیرید.
7. لینک ربات را بردارید؛ شکلش ble.ir/yourshop_bot است.

طبق مستندات بله، وقتی کسی لینک ble.ir یک بازو را باز می‌کند، پیام /start خودکار فرستاده می‌شود و مشتری با یک لمس گفتگو را شروع کرده است.

اگر می‌پرسید «چگونه ربات بله را فعال کنیم»، جوابش دو طرف دارد: از طرف شما، ربات وقتی فعال است که توکنش به پنل یا سروری وصل باشد؛ از طرف مشتری، وقتی که ربات را با لینک باز کند یا /start بفرستد.

ربات فروشگاهی بله چه بخش‌هایی داشته باشد؟

ابزارتان هر چه باشد، رباتی که می‌فروشد این شش بخش را دارد.

پیام خوش‌آمد کوتاه، با دکمه. کسی که ربات را باز می‌کند نمی‌داند چه بنویسد. خوش‌آمد باید در دو سه خط بگوید کجا آمده و چه کاری از دستش برمی‌آید، و زیرش چند دکمه باشد. مثلاً: «سلام (نام مشتری) 👋 به (نام فروشگاه شما) خوش آمدید. قیمت‌ها، ارسال یا ثبت سفارش؟ یکی از دکمه‌ها را بزنید یا سؤالتان را بنویسید.»

پاسخ خودکار به کلمه‌های کلیدی. هر سؤال تکراری یک کلمه دارد: «قیمت»، «ارسال»، «سایز»، «آدرس». برای هر کلمه جوابی کامل بنویسید که سؤال بعدی را هم جواب بدهد. جواب «ارسال» مثلاً هم هزینه را بگوید، هم زمان رسیدن را، هم اینکه کد رهگیری کی می‌آید.

کاتالوگ با دکمهٔ انتخاب. فهرست متنی بلند در چت خوانده نمی‌شود. عکس محصول‌ها با یک دکمه برای هر کدام، انتخاب را یک لمس می‌کند.

گفتگوی ثبت سفارش. ربات ثبت سفارش بله باید به ترتیب بپرسد: کدام محصول، چه رنگ و سایزی، چند عدد، نام، شماره و نشانی. در هر پیام فقط یک سؤال. بعد مبلغ نهایی را با هزینهٔ ارسال بگوید و متن کارت‌به‌کارت را بفرستد.

رسید و تأیید دستی. مشتری عکس رسید را در همان چت می‌فرستد. رسید جعلی هم وجود دارد؛ پس سفارش را فقط بعد از دیدن پول در حساب، پرداخت‌شده حساب کنید.

راه رسیدن به آدم. همیشه یک دکمه یا کلمه برای صحبت با فروشنده بگذارید. بعضی سؤال‌ها جواب آماده ندارند و مشتری‌ای که در حلقهٔ ربات گیر کند، می‌رود.

مسیر کامل از سؤال قیمت تا سفارش ثبت‌شده را در ربات فروش اینستاگرام نوشته‌ایم؛ همان منطق در بله هم کار می‌کند.

محدودیت‌های ربات بله که بهتر است از اول بدانید

این‌ها قاعده‌های خود بله است و با هر ابزاری که ربات را بسازید، سر جایش می‌ماند:

• ربات سر صحبت را باز نمی‌کند. در بله هم ربات فقط به کسی پیام می‌دهد که اول خودش ربات را شروع کرده باشد. با شماره یا فهرست فالوورها نمی‌شود برای کسی پیام فرستاد؛ برای همین جای لینک ربات این‌قدر مهم است.
• قالب‌بندی متن با خود بله است. طبق مستندات بله، متن پیام‌ها با Markdown نشان داده می‌شود و عبارتی که بین دو ستاره با فاصله بیاید، پررنگ دیده می‌شود. ستاره و زیرخط را بی‌دلیل در متن‌ها نگذارید.
• توکن کلید ربات است. هر کس توکن را داشته باشد، ربات را در اختیار دارد؛ آن را در هیچ گروه یا چتی نفرستید.

ساخت ربات بله بدون کدنویسی با دایرکت‌فا، کنار پیج اینستاگرام

اگر پیج اینستاگرام دارید و جواب‌ها و سفارش‌های دایرکت را با دایرکت‌فا خودکار کرده‌اید، ربات بله فروشگاهی دایرکت‌فا یکی از راه‌های بدون کد برای همین کار است. ربات اینجا کنار پیج اینستاگرامی کار می‌کند که به پنل وصل است؛ اول پیج را وصل می‌کنید و بعد بازو را.

1. در پنل بخش «ربات بله» را باز کنید.
2. توکنی را که از @botfather گرفته‌اید در «توکن ربات» بگذارید و «اتصال ربات» را بزنید.
3. در «وقتی کسی ربات را شروع کرد (/start)» انتخاب کنید مشتری چه ببیند: منوی خودکار، یا اولین گام یکی از سناریوهای «سازنده گفتگو».
4. اگر منوی خودکار را نگه داشتید، «پیام خوش‌آمد ربات» را تا ۵۰۰ نویسه بنویسید و «ذخیره متن» را بزنید. {نام} با اسم مشتری عوض می‌شود و اگر کادر خالی بماند، متن پیش‌فرض می‌رود.
5. لینک ble.ir ربات را که در همان بخش نوشته شده، در بیو، هایلایت، استوری و کارت داخل بسته بگذارید.

در منوی خودکار، زیر خوش‌آمد تا سه دکمه از کلمه‌های پرکاربردترین قانون‌ها می‌آید، به‌علاوهٔ «📅 رزرو نوبت» اگر نوبت‌دهی روشن باشد. مشتری لازم نیست کلمه‌ای بلد باشد.

بعد از اتصال، این‌ها بدون ساختن دوباره روی بله کار می‌کنند:

• قانون‌های پاسخ خودکار. قانون‌هایی که «پیام در دایرکت» رویشان روشن است، در بله هم جواب می‌دهند. قانونی که فقط روی «کامنت زیر پست» یا فقط «ریپلای به استوری» روشن است، در بله جوابی نمی‌دهد.
• سناریوهای گفتگو. سناریوهایی که با فرم‌ساز و سازندهٔ گفتگو ساخته‌اید، با گام‌هایی مثل «سؤال»، «منوی دکمه‌دار»، «انتخاب محصول» و «گرفتن رسید پرداخت».
• کاتالوگ و سفارش با رسید. کارت‌های محصول در بله یک آلبوم عکس تا ۱۰ محصول می‌شوند، با پیامی که دکمهٔ هر محصول را دارد. مشتری عکس رسید را در چت می‌فرستد و سفارش با کد پیگیری کنار سفارش‌های دایرکت در «سفارش‌ها» می‌نشیند.
• دستیار هوش مصنوعی. اگر روشن باشد، سؤالی که هیچ قانونی جوابش را ندارد، در بله هم از روی دانشنامه و محصولات جواب می‌گیرد.
• خبر سفارش و یادآور نوبت. بله پنجرهٔ ۲۴ ساعته ندارد؛ خبر تغییر وضعیت سفارش، کد رهگیری مرسوله و یادآور نوبت حتی روزها بعد به مشتری می‌رسد. اگر نوبت می‌دهید، ربات نوبت‌دهی در تلگرام و بله را هم بخوانید.
• ارسال گروهی. هر کسی که یک بار به ربات پیام داده، در «کمپین و ارسال گروهی» قابل انتخاب است و اگر فقط «لغو» بفرستد، پیام گروهی دیگری برایش نمی‌رود. جزئیاتش در ارسال پیام گروهی در تلگرام و بله آمده.
• یک صندوق. گفتگوهای بله با نشان «بله» کنار دایرکت‌ها در «دایرکت‌های پیج» می‌آیند و از همان‌جا جواب می‌دهید.

پیام‌های ربات بله از سهمیهٔ دایرکت پلن کم نمی‌کنند؛ جواب‌های دستیار هوش مصنوعی سهمیهٔ خودشان را دارند. در زمان نوشتن این مطلب، اتصال ربات بله در همهٔ پلن‌ها، حتی پلن رایگان، هست. سناریوها، دستیار، ارسال گروهی و صندوق گفتگوها اما به پلن بستگی دارند و جدولش در صفحهٔ تعرفه‌ها است.

هر پیج می‌تواند هم ربات بله داشته باشد هم ربات تلگرام فروشگاهی؛ نکته‌های ساختش را در ساخت ربات فروشگاهی تلگرام نوشته‌ایم.

آنچه ربات بله دایرکت‌فا انجام نمی‌دهد را هم بدانید:

• بدون پیج اینستاگرام وصل نمی‌شود. ربات کنار پیج وصل‌شده کار می‌کند؛ حساب فقط بله‌ای نداریم.
• شرط فالو در بله کار نمی‌کند. قانونی که «فالو اجباری» دارد، در بله بدون این شرط جواب می‌دهد؛ فالو پیج از داخل بله سنجیده نمی‌شود.
• به اینترنت بین‌الملل نیاز دارد. ربات برای جواب دادن به سرورهای دایرکت‌فا وصل می‌شود. اگر اینستاگرام برای مشتری باز نشود ولی اینترنت بین‌الملل برقرار باشد، ربات کار می‌کند؛ اگر اینترنت بین‌الملل کامل قطع شود، ربات هم تا برگشتنش جواب نمی‌دهد.
• پرداخت را خودکار تأیید نمی‌کند. پرداخت کارت‌به‌کارت است و رسید را خودتان در «بررسی رسیدها» با «تأیید پرداخت» یا «رد رسید» جلو می‌برید. ربات از «درخواست پول» و کیف پول بله استفاده نمی‌کند.

با «قطع اتصال» ربات از پنل جدا می‌شود و گفتگوهای قبلی در صندوق می‌ماند. همهٔ امکانات و محدودیت‌ها یک‌جا در صفحهٔ امکانات ربات بله آمده.

سؤال‌های پرتکرار ساخت ربات بله

ساخت ربات بله رایگان است؟

ساختن بازو با @botfather رایگان است. هزینه، اگر باشد، مال سرور، برنامه‌نویس یا پنلی است که ربات را اداره می‌کند. در زمان نوشتن این مطلب، اتصال ربات بله در دایرکت‌فا در پلن رایگان هم هست.

برای ساخت ربات بله باید برنامه‌نویسی بلد باشم؟

اگر بخواهید خودتان ربات را با API بله بسازید، بله؛ خود بله هم همین را می‌گوید. با پنل بدون کد فقط توکن را وارد می‌کنید و جواب‌ها و مسیر سفارش را می‌نویسید.

ربات بله می‌تواند اول به مشتری پیام بدهد؟

نه. ربات فقط به کسی پیام می‌دهد که اول خودش آن را شروع کرده باشد؛ برای همین لینک ble.ir ربات باید جلوی چشم مشتری باشد.

ساخت ربات بله با گوشی ممکن است؟

بله. ساخت بازو با @botfather در اپ بله روی گوشی انجام می‌شود و پنل دایرکت‌فا هم در مرورگر گوشی باز می‌شود.

ربات بله پول را خودش از مشتری می‌گیرد؟

ربات بله دایرکت‌فا نه. پرداخت کارت‌به‌کارت با عکس رسید است و تأییدش با خود شما؛ «درخواست پول» بله اینجا به کار نمی‌رود.

اگر توکن بازو لو رفت چه کنم؟

طبق صفحهٔ توسعه‌دهندگان بله، توکن قبلی را در @botfather باطل کنید و توکن تازه بگیرید. بعد در پنل «قطع اتصال» را بزنید و ربات را با توکن تازه دوباره وصل کنید.

منبع‌ها: مستندات بازوی بله و صفحهٔ توسعه‌دهندگان بله