کپی رایت موسیقی در اینستاگرام؛ آهنگ مجاز برای ریلز فروشگاه

کپی رایت موسیقی اینستاگرام برای پیج فروشگاهی یک قاعدهٔ روشن دارد: طبق راهنمای رسمی متا، کتابخانهٔ موسیقی مجوزدار برای استفادهٔ شخصی و غیرتجاری است و استفادهٔ تجاری از موسیقی بدون مجوز مناسب ممنوع است. برای ریلز و استوری فروشگاه، امن‌ترین انتخاب‌ها Sound Collection خود متا، صدای خودتان و موسیقی‌ای است که مجوز استفادهٔ تجاری‌اش را دارید.

آنچه این‌جا دربارهٔ قاعده‌ها می‌خوانید از سه منبع رسمی است: مرکز راهنمای کسب‌وکار متا، مرکز راهنمای اینستاگرام و «رهنمودهای موسیقی متا». بقیه پیشنهاد عملی برای پیج فروشگاهی است. این متن مشاورهٔ حقوقی نیست؛ اگر دربارهٔ یک آهنگ یا قرارداد مشخص تصمیم می‌گیرید، با مشاور حقوقی چک کنید.

چرا آهنگ‌ها در پیج فروشگاهی نمی‌آیند یا ریلز بی‌صدا می‌شود

بیشتر سردرگمی از دو جا شروع می‌شود: آهنگی که در فهرست پیج فروشگاه پیدا نمی‌شود، و ریلزی که با آهنگ منتشر شده و بعداً بی‌صدا می‌شود. منابع رسمی برای هر دو توضیح دارند.

راهنمای کسب‌وکار متا می‌گوید کتابخانهٔ موسیقی مجوزدار برای استفادهٔ شخصی و غیرتجاری در نظر گرفته شده و برای اینکه در کار تجاری استفاده نشود، بعضی حساب‌های کسب‌وکار و بعضی انواع پست به آن دسترسی ندارند. همین راهنما می‌گوید موسیقی مجوزدار ممکن است در بعضی کشورها یا منطقه‌ها در دسترس نباشد. پس اگر آهنگی در فهرست نیست، نوع حساب، نوع پست یا کشور و منطقه می‌تواند دلیلش باشد.

دربارهٔ بی‌صدا شدن، راهنمای اینستاگرام می‌گوید به خاطر توافق با صاحبان حق آثار، ممکن است پست‌ها بعداً بی‌صدا شوند؛ پست سر جایش می‌ماند و دیده می‌شود، فقط صدا ندارد. رهنمودهای موسیقی متا هم می‌گوید موسیقی بدون مجوز ممکن است مسدود، بی‌صدا یا حذف شود.

یک نکته کمتر دیده می‌شود: لازم نیست آهنگ را خودتان روی ویدیو گذاشته باشید. اگر اینستاگرام در صدایی که ضبط یا بارگذاری کرده‌اید موسیقی مجوزدار تشخیص بدهد، برچسب صدای ریلز از «Original Audio» به نام خواننده و آهنگ تغییر می‌کند. آهنگی هم که موقع فیلم گرفتن از ویترین، از بلندگوی مغازه پخش می‌شد، موسیقی است.

قانون متا دربارهٔ موسیقی در محتوای تجاری

«رهنمودهای موسیقی متا» که از ۲۶ مارس ۲۰۲۴ (۷ فروردین ۱۴۰۳) اجرایی شده، این چند نکته را صریح گفته است:

• مسئولیت موسیقیِ محتوای شما فقط با خود شماست.
• استفاده از موسیقی برای مقاصد تجاری یا غیرشخصی ممنوع است، مگر اینکه مجوزهای مناسب را داشته باشید.
• ساختن «تجربهٔ شنیدن موسیقی» ممنوع است؛ یعنی محتوایی که عملاً برای گوش دادن به آهنگ ساخته شده. در این حالت ممکن است محتوا مسدود و صفحه یا پروفایل حذف شود؛ ویدیوی زنده هم شامل همین قاعده است.
• هرچه سهم موسیقی در محتوا بیشتر باشد، احتمال محدودیت بیشتر است. توصیهٔ متا کلیپ کوتاه‌تر است، همیشه همراه بخش تصویری، و اینکه صدای ضبط‌شده هدف اصلی محتوا نباشد.
• موسیقی ممکن است در همهٔ کشورها در دسترس نباشد. اگر محدودیتی را اشتباه می‌دانید، از طریق همان اعلانی که گرفته‌اید می‌توانید اعتراض کنید.

برای پیج فروشگاهی، نکتهٔ دوم از همه مهم‌تر است. ریلزی که محصولی را برای فروش نشان می‌دهد، به سختی «استفادهٔ شخصی» حساب می‌شود؛ فرض امن این است که هر موسیقی روی محتوای فروشگاه استفادهٔ تجاری است و مجوز می‌خواهد. این قاعده دربارهٔ «موسیقی» است و بین آهنگ ایرانی و خارجی، یا معروف و گمنام، فرقی نمی‌گذارد.

موسیقی بدون کپی رایت اینستاگرام؛ Sound Collection متا

کسی که دنبال «موسیقی بدون کپی رایت» برای اینستاگرام می‌گردد، در عمل دنبال موسیقی‌ای است که اجازهٔ استفاده‌اش را دارد. جواب خود متا Sound Collection است. طبق راهنمای کسب‌وکار متا، اگر حساب شما به کتابخانهٔ موسیقی مجوزدار دسترسی ندارد، می‌توانید سراغ این مجموعه بروید: بیش از ۱۴ هزار آهنگ و صدا که کاملاً بدون حق امتیاز (royalty free) است، برای ریلز و استوری امن است و استفادهٔ تجاری از آن، مثلاً در تبلیغ، مجاز است. این مجموعه را از استیکر Music در استوری یا بخش Audio در دوربین ریلز پیدا می‌کنید.

چند پیشنهاد برای انتخاب از همین مجموعه:

• یکی دو قطعه را صدای ثابت پیج کنید تا ریلزهای شما از صدا هم شناخته شوند.
• برای ویدیوی پرتحرک، مثل باز کردن بسته یا چند مدل پشت هم، قطعه‌ای با ضرب مشخص بردارید و برش‌ها را روی ضرب بزنید.
• اگر روی ویدیو حرف می‌زنید، موسیقی باید آن‌قدر آرام باشد که حرف شما گم نشود.
• اگر مطمئن نیستید قطعه‌ای از همین مجموعه است، برای ویدیوی فروش سراغ صدای خودتان بروید.

اگر آهنگ پرطرفدار را برای دیده شدن می‌خواستید، راه‌های دیگرِ بالا بردن بازدید را در افزایش بازدید ریلز اینستاگرام ببینید.

صدای خودتان؛ امن‌ترین صدا برای ریلز فروشگاهی

راهنمای اینستاگرام سه منبع صدا برای ریلز نام می‌برد: صدای اصلی خودتان، صدای اصلی سازندهٔ دیگر و کتابخانهٔ صدای اینستاگرام. برای پیج فروشگاهی، اولی دو مزیت دارد: صاحب حقش خودتان هستید و فرصت دارید دربارهٔ خود محصول حرف بزنید.

• صداگذاری روی ویدیو. با صدای خودتان بگویید جنس چیست، چه سایزهایی دارد و چه فرقی با مدل قبلی دارد. سوال‌هایی که هر روز در دایرکت جواب می‌دهید، این‌جا یک بار برای همه جواب می‌گیرند. برای نوشتن متن صداگذاری، سناریو ریلز فروشگاهی نمونهٔ آماده دارد.
• صدای خود کار. صدای قیچی روی پارچه، چرخ خیاطی، کاغذ کادو و بستن سفارش را خودتان ساخته‌اید و به ویدیوی پشت صحنه حس واقعی می‌دهند.
• قطعه‌ای که خودتان ساخته‌اید، یا آهنگسازی با اجازهٔ کتبی در اختیارتان گذاشته است.

صدای اصلی سازندهٔ دیگر هم جزو گزینه‌های رسمی ریلز است؛ فقط مطمئن شوید آن صدا واقعاً حرف یا صدای خود سازنده است، نه آهنگی که روی ویدیویش گذاشته.

دو عادت هم جلوی دو دردسر رایج را می‌گیرد. قبل از فیلم گرفتن در مغازه یا کارگاه، پخش آهنگ را قطع کنید. اگر هم ویدیوی تأمین‌کننده یا تولیدی را بازنشر می‌کنید، صدایش را بردارید و صدای خودتان یا قطعه‌ای از Sound Collection بگذارید؛ مسئولیت موسیقی محتوای پیج با خود شماست، نه با کسی که ویدیو را فرستاده. برای ایدهٔ ویدیوهایی که محصول را نشان می‌دهند، ریلز برای فروش را ببینید.

آهنگ رایگان از سایت‌ها و کانال‌ها؛ اول متن مجوز را بخوانید

جست‌وجوی «آهنگ بدون کپی رایت» شما را به سایت‌ها و کانال‌هایی می‌رساند که فایل رایگان می‌دهند. عبارت «بدون کپی رایت» روی صفحهٔ دانلود به‌تنهایی مجوز نیست؛ مجوز متنی است که می‌گوید با آن قطعه چه کاری مجازید. این متن‌ها یکسان نیستند: بعضی فقط استفادهٔ شخصی را آزاد می‌گذارند، بعضی ذکر نام سازنده را شرط می‌کنند و بعضی استفادهٔ تجاری یا تبلیغاتی را جدا می‌فروشند. حتی وقتی سایتی می‌نویسد royalty free، حدود استفاده را متن مجوز همان سایت تعیین می‌کند.

قبل از دانلود:

1. متن مجوز همان قطعه را بخوانید و ببینید استفادهٔ تجاری و شبکه‌های اجتماعی را صریح پوشش می‌دهد یا نه.
2. از صفحهٔ مجوز و تاریخ دانلود یک نسخه نگه دارید؛ اگر روزی محتوای‌تان محدود شد و خواستید از طریق اعلان اعتراض کنید، به کارتان می‌آید.
3. فایلی را که هیچ متن مجوزی همراهش نیست، مثل آهنگ‌هایی که بی‌نام‌ونشان در کانال‌ها دست‌به‌دست می‌شوند، مجوزدار حساب نکنید.

اگر آهنگ مشخصی برای یک کمپین می‌خواهید، مجوزش را از صاحب حق یا نمایندهٔ رسمی‌اش بگیرید و مطمئن شوید استفادهٔ تجاری در شبکه‌های اجتماعی را پوشش می‌دهد. متن قرارداد را پیش از امضا با مشاور حقوقی چک کنید.

اکانت بیزینس یا کریتور؛ نوع حساب جای مجوز را نمی‌گیرد

یک توصیهٔ رایج این است که پیج را از بیزینس به کریتور ببرید تا آهنگ‌ها برگردد. تغییر نوع حساب ممکن است فهرستی را که می‌بینید عوض کند یا نکند، اما قاعدهٔ اصلی را عوض نمی‌کند: طبق رهنمودهای موسیقی متا، استفادهٔ تجاری از موسیقی بدون مجوز مناسب ممنوع است. پیدا شدن یک آهنگ در کتابخانهٔ مجوزدار هم آن را برای کار تجاری مجاز نمی‌کند، چون راهنمای کسب‌وکار متا آن کتابخانه را برای استفادهٔ شخصی و غیرتجاری می‌داند. استثنای صریح، Sound Collection است. فرق این دو نوع حساب برای فروش را در اکانت بیزینس یا کریتور بخوانید.

حل مشکل کپی رایت موسیقی در ریلز و استوری

وقتی اعلان محدودیت موسیقی آمد یا ریلز بی‌صدا شد، به این ترتیب پیش بروید:

1. اعلان را دقیق بخوانید. ببینید دربارهٔ بی‌صدا شدن است، مسدود شدن یا حذف.
2. اگر حق استفاده را دارید، اعتراض کنید. طبق رهنمودهای متا، می‌توانید از طریق همان اعلان اعتراض کنید. نسخهٔ مجوز یا فایل ساخت قطعه این‌جا به کار می‌آید.
3. اگر مجوز ندارید، صدا را عوض کنید. پست بی‌صداشده هنوز دیده می‌شود، اما ریلزی که برای فروش ساخته‌اید بدون صدا کارش را درست انجام نمی‌دهد. مرکز راهنمای اینستاگرام برای جایگزین کردن صدای ریلز بی‌صداشده توضیح جداگانه دارد؛ مراحل را از همان‌جا دنبال کنید.
4. همان ویدیو را با همان آهنگ دوباره منتشر نکنید. نداشتن مجوز با بارگذاری دوباره حل نمی‌شود.
5. منبع صدای ریلزهای بعدی را عوض کنید: Sound Collection، صدای خودتان یا موسیقی‌ای که مجوز تجاری‌اش را دارید.

استوری. اگر در استوری آهنگ مورد نظر پیدا نمی‌شود، دلیلش می‌تواند همان نوع حساب، نوع پست یا کشور و منطقه باشد. راه امن هم همان است: قطعه‌ای از Sound Collection را با استیکر Music اضافه کنید، که متا آن را برای استوری امن دانسته، یا ویدیو را با صدای خودتان بگذارید. اینکه استوری زود ناپدید می‌شود، قاعدهٔ استفادهٔ تجاری را عوض نمی‌کند.

لایو فروش. رهنمودهای متا ساختن «تجربهٔ شنیدن موسیقی» را در ویدیوی زنده هم ممنوع می‌داند و هرچه موسیقی بیشتر باشد، احتمال محدودیت بیشتر است. اگر از مغازه لایو می‌روید، پخش آهنگ را قطع کنید تا صدای شما و محصول اصل ماجرا باشد.

قبل از انتشار ریلز فروشگاه از خودتان بپرسید

• صدای این ریلز از کجا آمده: Sound Collection، صدای خودم یا قطعه‌ای که مجوز تجاری‌اش را دارم؟
• اگر قطعه را از سایتی گرفته‌ام، متن مجوز و تاریخ دانلودش را نگه داشته‌ام؟
• موسیقی پس‌زمینه است یا محور ویدیو؟ تصویر حرف اصلی را می‌زند؟
• موقع فیلم گرفتن، آهنگی در مغازه پخش نمی‌شد؟
• اگر ویدیو از تأمین‌کننده است، صدایش را عوض کرده‌ام؟

وقتی ریلز منتشر شد و زیرش «قیمت؟» و «موجوده؟» آمد، کار بعدی جواب به‌موقع است. در دایرکت‌فا، قانونی در «قوانین پاسخ خودکار» با محرک «کامنت زیر پست» به هر کامنتی که کلمهٔ کلیدی شما را دارد، زیر خودش جواب عمومی می‌دهد و جزئیات را دایرکت می‌کند. متن آماده برای همین جواب‌ها در ۴۰ پاسخ آماده برای کامنت‌های پیج فروشگاهی آمده است.

سوال‌های پرتکرار دربارهٔ موسیقی ریلز فروشگاهی

اگر فقط چند ثانیه از یک آهنگ استفاده کنم، مشکلی نیست؟

رهنمودهای متا کلیپ کوتاه‌تر را توصیه می‌کند و می‌گوید هرچه موسیقی بیشتر باشد احتمال محدودیت بیشتر است، اما کوتاه بودن جای مجوز را نمی‌گیرد. برای محتوای تجاری قاعده همان است: بدون مجوز مناسب، ممنوع.

نوشتن اسم خواننده در کپشن کافی است؟

نه. ذکر نام با اجازهٔ استفاده یکی نیست. صدای مجوزدار در اینستاگرام باید با نام اثر نشان داده شود، اما برای استفادهٔ تجاری، رهنمودهای متا مجوز مناسب می‌خواهد، نه فقط ذکر نام.

آهنگ بی‌کلام آزاد است؟

نه لزوماً. بی‌کلام بودن به‌تنهایی قطعه‌ای را آزاد نمی‌کند؛ قطعهٔ بی‌کلام هم سازنده دارد و رهنمودهای متا دربارهٔ «موسیقی» است، نه فقط آهنگ باکلام. برای بی‌کلام هم سراغ همان سه راه امن بروید: Sound Collection، ساختهٔ خودتان یا قطعهٔ مجوزدار.